Có nên mua thêm đuôi tên miền khác để giữ thương hiệu? Nên, nhưng chỉ những đuôi mà khách có khả năng gõ nhầm và những đuôi mà người xấu có thể dùng để giả danh bạn. Gom mọi đuôi trên đời là lãng phí; chặn đúng vài cửa mà người ta thật sự đi vào mới là việc cần làm.
Chào bạn, mình là Nhà Tư Vấn. Chuyện này thường chỉ được nghĩ tới sau một lần bị giả mạo, khi có người mở một trang tên gần giống, dùng logo của bạn và nhận tiền của khách bạn. Tập này mình muốn bạn nghĩ tới nó sớm hơn, và nghĩ cho vừa đủ.
Những đuôi nào gần như ai cũng nên giữ?
Nếu nhà chính của bạn là .com, hãy giữ thêm .vn. Nếu nhà chính là .vn, hãy giữ thêm .com. Đây là hai cái đuôi người Việt gõ theo phản xạ, và cũng là hai cái mà kẻ mạo danh nghĩ tới đầu tiên.
Tuỳ ngành, có thể thêm .com.vn, vì một bộ phận khách quen dạng này, nhất là khách doanh nghiệp và khách lớn tuổi.
Nếu bạn bán ra nước ngoài, hãy nghĩ tới đuôi của những nước bạn bán nhiều. Nhưng chỉ khi bạn thật sự có khách ở đó, không phải vì một ngày nào đó có thể.
Những đuôi mới lạ thì đa phần không cần giữ. Ít ai gõ chúng theo phản xạ, và nếu có người đăng ký để phá, bạn vẫn có đường khiếu nại khi họ dùng thương hiệu của bạn.
Các biến thể gõ sai: giữ cái nào mới đáng?
Không phải lỗi gõ nào cũng xảy ra. Hãy nhìn những lỗi thật: chữ đôi thành chữ đơn, chữ gần nhau trên bàn phím điện thoại, cách viết khác vùng miền như d với gi, s với x. Nếu tên bạn có những chữ đó, giữ bản sai phổ biến nhất.
Cách tìm ra lỗi thật là hỏi khách. Nhờ vài chục người gõ tên của bạn từ trí nhớ, gom lại xem họ sai kiểu gì. Thường chỉ có một hai kiểu sai chiếm đa số.
Tên có dấu gạch nối hay không gạch nối cũng là một cặp nên nghĩ tới nếu tên bạn gồm hai từ tách rời. Người nghe qua lời nói không biết là có gạch hay không.
Đừng giữ cả trăm biến thể. Bạn sẽ mất công gia hạn mỗi năm và sớm muộn cũng quên vài cái, rồi chính cái quên đó lại rơi vào tay người khác.
Giữ tên miền để chống mạo danh có thật sự cần?
Có. Những vụ lừa qua trang giả thường không cần tên giống hệt, chỉ cần đủ giống để khách vội vàng không để ý. Người ta thêm một chữ, đổi một đuôi, và làm trang y hệt trang của bạn.
Giữ tên không chặn được hết, nhưng làm khó kẻ xấu ở những cửa dễ nhất. Phần còn lại cần nhắc khách: chỉ nhận tiền qua tài khoản mang tên công ty, chỉ một trang chính thức, in rõ trên mọi kênh.
Nếu đã phát hiện trang giả, hãy lưu bằng chứng, báo cho nhà đăng ký của tên miền đó và nơi đang lưu trữ trang. Với tên trùng nhãn hiệu đã đăng ký, bạn có thêm quyền khiếu nại để đòi lại tên.
Chuyện này nghe xa, nhưng với các ngành nhận tiền đặt trước như du lịch, giáo dục, hàng cao cấp, nó xảy ra thường hơn người ta nghĩ.
Một chị làm tour ở Đà Nẵng kể với mình rằng chị chỉ biết có trang giả khi khách gọi tới hỏi sao đã chuyển cọc mà chưa thấy xác nhận. Trang giả dùng đúng ảnh, đúng lịch trình, chỉ khác một chữ trong tên miền. Tiền khách mất thì khó đòi, còn niềm tin của khách với chị thì phải xây lại từ đầu. Sau lần đó chị giữ thêm ba cái tên, và in lên mọi hoá đơn một dòng ghi rõ trang chính thức duy nhất.
Có nhiều tên rồi thì quản lý thế nào cho khỏi rối?
Cho tất cả các tên phụ tự chuyển về nhà chính. Khách gõ cái nào cũng tới đúng một trang, còn công cụ tìm kiếm chỉ thấy một địa chỉ.
Gom tất cả về một tài khoản quản lý, đứng tên doanh nghiệp, không để rải rác ở tài khoản cá nhân của từng nhân viên. Mình từng thấy một công ty mất quyền vào tên miền chính vì người đăng ký năm xưa đã nghỉ việc và không ai biết mật khẩu.
Bật tự gia hạn và dùng một email chung, không phải email một người, để nhận thông báo. Nhiều vụ mất tên miền chỉ vì thư nhắc gia hạn rơi vào một hộp thư không còn ai đọc.
Mỗi năm một lần, ngồi rà danh sách. Tên nào không còn cần, cứ để nó hết hạn. Giữ thứ không dùng cũng là một chi phí.
Nên bắt đầu từ đâu nếu chưa giữ gì cả?
Bắt đầu từ hai đuôi chính, rồi thêm một hai biến thể gõ sai phổ biến nhất. Với phần lớn doanh nghiệp nhỏ, bốn năm tên là đủ yên tâm.
Nếu đuôi bạn cần đã bị người khác giữ, xem họ có đang dùng không. Nếu tên đang nằm yên hoặc được rao bán, bạn có thể thử mua lại. Trên tenmiendangcap.com có kho tên đang rao và chỗ để ra giá, còn tên mới thì tra và đăng ký thẳng trên trang.
Nếu họ đang dùng tên đó để giả danh bạn, đó không còn là chuyện mua bán mà là chuyện khiếu nại. Lúc đó hãy hỏi người làm sở hữu trí tuệ.
Giữ tên miền giống như khoá thêm vài cửa sổ trong nhà. Không cần khoá hết, chỉ cần khoá những cửa sổ nhìn ra đường.
Câu hỏi thường gặp
Tên miền phụ có cần làm trang riêng không?
Không cần. Cho nó tự chuyển về trang chính là đủ, vừa gọn vừa tránh tự tạo ra nội dung trùng lặp giữa hai địa chỉ.
Giữ tên miền phụ có giúp lên hạng tìm kiếm không?
Gần như không. Mục đích của tên phụ là chặn khách gõ nhầm và chặn mạo danh, không phải để tăng thứ hạng.
Có nên đăng ký nhãn hiệu song song với tên miền?
Nếu bạn định xây thương hiệu lâu dài thì nên. Nhãn hiệu cho bạn cơ sở pháp lý để khiếu nại khi người khác dùng tên giống bạn, kể cả ở dạng tên miền.
Tên miền đăng ký bằng tài khoản cá nhân có rủi ro gì?
Nếu người đó nghỉ việc, mất liên lạc hoặc có tranh chấp, doanh nghiệp có thể mất quyền quản trị tên miền. Nên chuyển về tài khoản đứng tên tổ chức càng sớm càng tốt.
Bao lâu nên rà lại danh sách tên miền một lần?
Mỗi năm một lần là vừa, thường gắn với kỳ gia hạn. Rà để bỏ tên không cần, kiểm tra thông tin chủ thể và email nhận thông báo còn đúng.
