Trước khi tham gia một phiên đấu giá vật phẩm trực tuyến, hãy đọc kỹ mô tả món đồ và điều lệ của phiên, đặt sẵn một mức tối đa mà bạn chịu bỏ ra, và biết rõ chuyện gì xảy ra khi mình thắng: thanh toán trong bao lâu, nhận hàng ra sao, có được đổi trả không. Quan trọng nhất, đừng để không khí của phiên đấu kéo bạn đi xa hơn mức mình đã định.
Chào bạn, mình là Nhà Tư Vấn. Đấu giá có một sức hút riêng. Bạn không chỉ mua một món đồ, bạn đang tranh với người khác, và cảm giác thắng làm tim đập nhanh. Chính cảm giác đó là thứ cần để ý. Tập này mình kể những điều nên biết trước khi bấm nút trả giá lần đầu.
Đọc kỹ món đồ trước khi nghĩ tới giá
Trong đấu giá, bạn thường không có cơ hội cầm món đồ lên. Vì thế mô tả và ảnh là tất cả những gì bạn có. Đọc kỹ chất liệu, kích thước, trọng lượng, có xử lý gì không, có giấy giám định không.
Xem hết ảnh, phóng to từng góc. Tìm vết nứt, vết mẻ, chỗ màu không đều. Nếu thiếu ảnh ở góc nào, hãy hỏi người bán trước khi phiên bắt đầu.
Với vật phẩm có giá trị, giấy giám định độc lập là thứ nên có. Nếu phiên đấu không có, hãy cân nhắc kỹ hơn, và hạ mức tối đa của mình xuống cho tương xứng với sự không chắc chắn.
Một món đồ bạn không hiểu rõ thì đừng đấu chỉ vì nó đang được nhiều người trả giá. Người khác trả giá không có nghĩa là họ biết điều bạn không biết.
Đọc điều lệ phiên: những dòng quan trọng
Mỗi nơi tổ chức đấu giá có điều lệ riêng. Đọc bước giá tối thiểu, tức là mỗi lần trả phải cao hơn giá trước bao nhiêu. Đọc thời gian kết thúc phiên và có cơ chế gia hạn không.
Nhiều sàn có cơ chế gia hạn phút chót: nếu có người trả giá trong những phút cuối, phiên tự kéo dài thêm một chút. Cơ chế này ngăn việc chờ tới giây cuối để chen vào, và nó cũng có nghĩa là bạn không thắng được chỉ bằng cách canh giờ.
Đọc điều khoản khi thắng: phải thanh toán trong bao lâu, bằng cách nào, nếu không thanh toán thì bị xử lý ra sao. Có nơi khoá tài khoản người thắng mà bỏ không mua.
Và đọc chính sách đổi trả cho món đấu giá, vì nhiều nơi áp điều kiện khác với mua thường.
Đặt mức tối đa, và giữ nó
Trước khi phiên bắt đầu, viết ra một con số: mức cao nhất bạn chịu trả cho món đồ này. Con số đó nên dựa trên giá trị món đồ với bạn và khả năng tài chính, không dựa trên việc người khác trả bao nhiêu.
Trong phiên, khi giá chạm mức đó, dừng lại. Đây là phần khó nhất. Không khí đua giá làm người ta muốn thêm một bước nữa thôi, rồi một bước nữa. Mỗi bước nhỏ, nhưng cộng lại thì vượt xa dự định.
Nếu sàn có chức năng trả giá tự động tới một mức tối đa, hãy dùng nó. Bạn đặt mức của mình một lần, hệ thống trả thay bạn, và bạn không phải ngồi canh để rồi bị cảm xúc kéo đi.
Thua một phiên đấu giá không phải là mất gì. Bạn chỉ không mua được một món đồ ở mức giá cao hơn bạn định. Còn thắng mà trả quá tay thì cảm giác vui chỉ kéo dài tới lúc chuyển khoản.
Một bác đã về hưu kể với mình rằng bác từng thắng một phiên đấu một tượng gỗ nhỏ, và cả tuần sau đó cứ thấy áy náy mỗi lần nhìn nó, vì biết mình đã trả gấp rưỡi mức định từ đầu chỉ vì không muốn thua một người lạ. Từ đó bác luôn viết mức tối đa ra giấy, dán lên cạnh màn hình trước khi vào phiên.
Khi thắng thì làm gì tiếp?
Thanh toán đúng hạn theo điều lệ. Giữ lại xác nhận thanh toán và thông tin phiên đấu.
Khi nhận hàng, quay video lúc mở hộp, kiểm tra món đồ so với mô tả và ảnh. Nếu có giấy giám định, kiểm tra thông tin trên giấy khớp với món đồ.
Nếu có sai lệch, liên hệ ngay với nơi tổ chức theo đúng kênh họ quy định. Đừng tự thoả thuận riêng với người bán ngoài sàn, vì như vậy bạn mất đi sự bảo vệ của sàn.
Và cho mình một khoảng lặng trước khi tham gia phiên tiếp theo. Người vừa thắng thường dễ đấu tiếp vì còn hưng phấn.
Nên thử đấu giá từ đâu?
Nếu mới làm quen, hãy bắt đầu với món nhỏ, giá trị vừa phải, để hiểu cách sàn vận hành và cảm giác của chính mình khi đua giá. Bạn sẽ học được nhiều về bản thân trong phiên đầu tiên.
Trên vatpham.com có các phiên đấu giá vật phẩm, mỗi phiên có bước giá tối thiểu, và phiên có thể được cài tự gia hạn khi có người trả giá sát giờ. Hãy đọc điều lệ và mô tả từng món trước khi tham gia.
Đấu giá hợp với những món độc bản hoặc số lượng ít, mà bạn thật sự muốn có. Với những món phổ thông, mua thường thường đơn giản và ít áp lực hơn.
Người đấu giá giỏi không phải là người thắng nhiều nhất, mà là người không bao giờ phải hối tiếc về một lần thắng.
Câu hỏi thường gặp
Đấu giá trực tuyến có bị đẩy giá ảo không?
Đây là mối lo có thật ở nhiều nơi. Chọn sàn có quy định rõ ràng, và luôn đấu theo mức tối đa của mình, không theo người khác, là cách tự bảo vệ tốt nhất.
Thắng đấu giá rồi có được huỷ không?
Thường là không, hoặc chỉ trong những trường hợp đặc biệt theo điều lệ. Bỏ không thanh toán có thể bị khoá tài khoản. Hãy chỉ trả giá khi bạn chắc sẽ mua.
Có nên chờ tới phút cuối mới trả giá?
Nếu sàn có cơ chế gia hạn khi có người trả giá sát giờ, chờ phút cuối không mang lại lợi thế nhiều. Tốt hơn là đặt mức tối đa và để hệ thống trả thay.
Món đấu giá có được đổi trả không?
Tuỳ điều lệ của từng sàn. Nhiều nơi chỉ nhận lại khi món đồ sai khác nghiêm trọng so với mô tả. Hãy đọc kỹ trước khi tham gia.
Làm sao để không bị cuốn theo phiên đấu giá?
Viết mức tối đa ra giấy trước khi vào phiên, dùng chức năng trả giá tự động nếu có, và tự nhủ rằng thua một phiên không phải là mất mát.
