Không có chương trình nào tốt nhất cho mọi trẻ. Những cái tên như song ngữ hay Montessori nói khá ít về chất lượng thật; điều quyết định là cô được đào tạo thế nào và lớp học vận hành ra sao mỗi ngày. Hãy chọn chương trình mà bạn hiểu và tin, hợp với tính cách của con, rồi kiểm tra xem trường có làm đúng những gì họ nói hay không.
Xin chào, đây là Nhà Tư Vấn. Các tên gọi chương trình mầm non ngày càng nhiều, và phụ huynh dễ nghĩ cái tên càng lạ thì chất lượng càng cao. Tập này mình giúp bạn hiểu mỗi hướng thật ra là gì, và nhìn qua cái tên để thấy lớp học thật.
Chương trình thường: nền tảng chung
Chương trình giáo dục mầm non chung do ngành giáo dục ban hành là nền tảng mà trường công lập và nhiều trường tư đi theo. Chương trình này có các lĩnh vực phát triển thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm, kỹ năng xã hội, thẩm mỹ.
Chương trình thường không có nghĩa là tầm thường. Một lớp đi theo chương trình chung mà cô tận tâm, lớp không quá đông, nhiều giờ chơi ngoài trời, có thể rất tốt cho trẻ.
Nhiều trường tư lấy chương trình chung làm nền và bổ sung thêm tiếng Anh, năng khiếu, kỹ năng.
Nếu bạn muốn con học cùng nhịp với các bạn trong khu phố và chuyển lên tiểu học thuận lợi, chương trình chung là lựa chọn tự nhiên.
Song ngữ: hỏi cho rõ song ngữ là gì
Chữ song ngữ được dùng rất rộng. Có trường thật sự có giáo viên nói tiếng Anh cả ngày cùng giáo viên Việt. Có trường chỉ có vài tiết tiếng Anh mỗi tuần.
Hỏi cụ thể: mỗi ngày trẻ tiếp xúc tiếng Anh bao nhiêu thời gian, trong hoạt động nào, ai dạy, giáo viên đó được đào tạo gì về dạy trẻ nhỏ.
Trẻ mầm non học ngôn ngữ tốt nhất qua giao tiếp tự nhiên, trò chơi, bài hát, không phải qua học thuộc từ. Một lớp song ngữ tốt trông giống một lớp chơi bằng hai thứ tiếng, không giống lớp học từ vựng.
Và đừng để tiếng Việt bị lép vế. Trẻ cần một ngôn ngữ mẹ đẻ vững để suy nghĩ, bày tỏ cảm xúc. Hỏi trường cân bằng hai ngôn ngữ thế nào.
Montessori: phương pháp chứ không phải nhãn hiệu
Montessori là một phương pháp giáo dục có từ lâu, nhấn mạnh việc trẻ tự chọn hoạt động, tự làm, học qua giáo cụ được thiết kế riêng, trong lớp ghép nhiều độ tuổi, với giáo viên đóng vai người quan sát và hướng dẫn.
Tên Montessori không được bảo hộ như một thương hiệu độc quyền, nên trường nào cũng có thể dùng. Có trường theo sát phương pháp, có trường chỉ có vài kệ giáo cụ gỗ.
Hỏi giáo viên được đào tạo Montessori ở đâu, bao lâu. Hỏi lớp có ghép tuổi không, trẻ có được tự chọn hoạt động trong khoảng thời gian dài không.
Montessori hợp với nhiều trẻ, nhất là trẻ thích tự khám phá, tập trung lâu. Có trẻ cần nhiều cấu trúc và hướng dẫn hơn thì có thể thấy lạc lõng.
Chọn theo tính con
Con bạn thích tự chơi một mình lâu, tỉ mỉ, hay thích chạy nhảy, chơi nhóm, ồn ào. Không có tính nào tốt hơn, chỉ có môi trường hợp hơn.
Con bạn đã tiếp xúc tiếng Anh ở nhà chưa, gia đình có định hướng cho con học trường quốc tế về sau không. Nếu có, song ngữ có ý nghĩa hơn.
Con bạn có nhạy cảm với thay đổi không. Trẻ nhạy cảm có thể thích một lớp ổn định, nếp rõ ràng hơn là một lớp quá tự do.
Quan sát con khi con chơi ở nhà, ở công viên. Con sẽ cho bạn biết con cần gì, nếu bạn để ý.
Kiểm tra trường có làm đúng không
Đi thăm lớp vào giờ sinh hoạt. Lớp Montessori thật trông khác lớp thường: trẻ làm việc riêng lẻ hoặc nhóm nhỏ, cô di chuyển nhẹ nhàng giữa các nhóm. Lớp song ngữ thật có tiếng Anh xuất hiện tự nhiên trong sinh hoạt.
Hỏi phụ huynh đang học ở đó con đã thay đổi gì sau một thời gian.
Nhìn cả những gì treo trên tường lớp. Tranh của trẻ mỗi bức một kiểu, nguệch ngoạc mà tự nhiên, thường là dấu hiệu trẻ được tự làm. Tranh bức nào cũng giống bức nào, gọn gàng quá mức, có khi là cô làm thay để trưng bày.
Đừng đánh giá chương trình bằng những gì trẻ biểu diễn trong ngày hội hay bằng số từ tiếng Anh con thuộc. Trẻ mầm non không cần được chấm điểm, và việc đo trẻ bằng thành tích dễ làm hỏng niềm vui học.
Một trường làm đúng phương pháp sẽ nói được vì sao họ làm vậy, không chỉ nói họ làm gì.
Chốt thế nào?
Viết ra điều bạn mong nhất ở con sau những năm mầm non: tự tin, tò mò, biết chơi với bạn, nói được thêm một ngôn ngữ, tự lập. Chọn chương trình giúp nhiều nhất cho điều đó.
Tra những trường quanh nhà trên mamnon.com.vn, đi thăm vài trường theo các hướng khác nhau, so bằng quan sát thật.
Cân khả năng lâu dài của gia đình. Chuyển trường nhiều lần vì đổi ý hay vì tài chính không tốt cho trẻ nhỏ.
Tên chương trình là cái vỏ. Thứ con bạn gặp mỗi ngày là cô, là bạn, là những giờ chơi. Hãy chọn thứ đó.
Câu hỏi thường gặp
Học song ngữ từ mầm non có làm trẻ chậm nói tiếng Việt không?
Phần lớn trẻ học được hai ngôn ngữ song song, có thể có giai đoạn trộn lẫn hai thứ tiếng. Giữ tiếng Việt vững ở nhà là điều quan trọng. Nếu lo lắng về phát triển ngôn ngữ, hỏi bác sĩ nhi hoặc chuyên gia.
Trường Montessori có phù hợp với mọi trẻ?
Nhiều trẻ phát triển tốt trong môi trường Montessori, nhưng không phải tất cả. Trẻ cần nhiều cấu trúc và hướng dẫn có thể hợp hơn với lớp có nếp rõ ràng.
Học Montessori xong vào tiểu học có khó không?
Có trẻ cần thời gian làm quen với lớp học đông, ngồi theo nếp chung. Hỏi trường và phụ huynh đi trước về trải nghiệm chuyển cấp.
Làm sao biết giáo viên Montessori có được đào tạo thật?
Hỏi cụ thể nơi đào tạo, thời gian, và xin xem chứng nhận. Quan sát cách cô làm việc trong lớp cũng cho bạn biết nhiều điều.
Có nên cho trẻ mầm non học thêm nhiều lớp năng khiếu?
Trẻ mầm non cần nhiều thời gian chơi tự do. Học thêm vừa phải theo sở thích của con thì tốt, quá nhiều lịch học có thể làm trẻ mệt và mất niềm vui.
