Rủi ro lớn nhất của quốc tịch đầu tư không nằm ở chuyện hồ sơ trượt, mà ở những thứ có thể thay đổi sau khi bạn đã cầm hộ chiếu: danh sách miễn thị thực bị siết, ngân hàng hỏi han kỹ hơn khi thấy hộ chiếu mua qua đầu tư, và nghĩa vụ thuế không hề đổi theo hộ chiếu. Biết trước những điều này, bạn sẽ quyết định tỉnh hơn và không thất vọng về sau.
Chào bạn, đây là Nhà Tư Vấn. Quảng cáo về quốc tịch đầu tư thường chỉ có ảnh bãi biển và danh sách nước miễn thị thực. Tập này mình kể phần không có trong quảng cáo, không phải để bạn sợ, mà để bạn mua đúng thứ mình cần.
Miễn thị thực hôm nay chưa chắc là mãi mãi
Danh sách miễn thị thực là kết quả của quan hệ giữa các nhà nước, không phải một phần của tấm hộ chiếu. Nước khác có quyền thay đổi, và họ đã từng làm vậy.
Trong những năm gần đây, Liên minh châu Âu, Anh và một số nước đã bày tỏ lo ngại về các chương trình bán quốc tịch, và đã có trường hợp siết miễn thị thực với công dân của vài nước có chương trình này. Mức độ và thời điểm thay đổi không ai đoán chính xác được.
Nếu lý do chính bạn muốn một hộ chiếu là để đi châu Âu không cần thị thực, hãy hiểu rằng lý do đó có thể yếu đi trong thời gian bạn giữ hộ chiếu. Người đã cầm hộ chiếu thì không mất quốc tịch vì chuyện này, nhưng giá trị đi lại có thể giảm.
Một quyết định vững là quyết định vẫn đáng làm kể cả khi danh sách miễn thị thực ngắn đi một chút.
Chương trình có thể đổi luật giữa đường
Điều kiện đầu tư, mức đóng góp, quy định về người phụ thuộc, thời gian giữ bất động sản, tất cả đều có thể thay đổi. Các nước vùng Caribe đã nhiều lần điều chỉnh chương trình, đôi khi dưới áp lực từ bên ngoài.
Với người đang làm hồ sơ, thay đổi có thể làm hồ sơ phải bổ sung, hoặc chi phí tăng nếu chưa nộp kịp theo điều kiện cũ. Hãy hỏi đại lý xem hồ sơ của bạn được xét theo quy định tại thời điểm nào.
Với người đã có quốc tịch, thay đổi thường ảnh hưởng tới việc bổ sung người thân sau này. Đó là lý do nhiều người khuyên đưa những ai cần vào hồ sơ đầu tiên.
Còn có một khả năng hiếm nhưng có thật: quốc tịch bị thu hồi nếu sau này phát hiện hồ sơ gian dối. Nói thật từ đầu luôn là cách bảo vệ chính mình.
Ngân hàng và đối tác sẽ hỏi kỹ hơn
Ngân hàng quốc tế đã quen với hộ chiếu có được qua đầu tư. Khi bạn mở tài khoản bằng hộ chiếu đó, họ thường hỏi thêm về nơi bạn thật sự sống, nơi bạn đóng thuế, nguồn tiền. Điều này không phải là từ chối, nhưng đừng kỳ vọng tấm hộ chiếu mới làm mọi thủ tục tài chính trơn tru hơn.
Nhiều nước trao đổi thông tin tài khoản tài chính với nhau theo nơi cư trú thuế. Dùng hộ chiếu mới để khai một nơi cư trú mà bạn không thật sự sống là rủi ro pháp lý, không phải mẹo.
Với đối tác làm ăn, một số ngành rất nhạy cảm với việc ai đứng sau công ty. Hãy chuẩn bị để giải thích một cách thẳng thắn.
Hộ chiếu thứ hai là một công cụ đi lại và dự phòng, không phải một tấm khiên tài chính.
Thuế không đi theo hộ chiếu
Đây là hiểu lầm tốn kém nhất. Nhiều người nghĩ có quốc tịch một nước không đánh thuế thu nhập là mình không phải đóng thuế nữa. Thực tế, nghĩa vụ thuế thường gắn với nơi bạn sống và nơi phát sinh thu nhập.
Nếu bạn vẫn sống và kinh doanh ở Việt Nam, bạn vẫn là người cư trú thuế ở Việt Nam, bất kể trong túi có bao nhiêu hộ chiếu.
Nếu bạn định chuyển nơi sống thật sự, hãy làm việc với người tư vấn thuế ở cả hai đầu trước khi chuyển. Đếm số ngày có mặt ở mỗi nơi là một thói quen nên có; trên grenada.vn có công cụ đếm ngày cư trú để bạn tự hình dung.
Không ai nên bán cho bạn hộ chiếu như một giải pháp thuế. Nếu có người nói vậy, hãy cẩn thận với cả những lời khác của họ.
Rủi ro từ người đứng giữa
Hồ sơ quốc tịch đầu tư thường phải đi qua đại lý được cấp phép. Nhưng giữa bạn và đại lý chính thức có thể còn một hai lớp trung gian. Mỗi lớp là một chỗ tiền có thể đi sai.
Hãy yêu cầu biết rõ ai là đại lý được cấp phép nộp hồ sơ của bạn, và kiểm tra tên đó trên nguồn chính thức của nước cấp. Tiền đóng góp hay tiền mua bất động sản nên đi thẳng tới nơi quy định, có chứng từ.
Đừng tin vào lời cam kết chắc chắn đậu, cam kết thời gian cố định hay cam kết hoàn tiền mập mờ. Không ai quyết định thay cơ quan xét duyệt.
Nếu bạn muốn đọc thêm trước khi gặp ai, grenada.vn và quoctich.com có công cụ so sánh chương trình và thư viện kiến thức. Đọc để hỏi đúng câu, rồi mang câu đó tới một luật sư độc lập.
Câu hỏi thường gặp
Quốc tịch đầu tư có bị thu hồi không?
Có thể, trong những trường hợp như phát hiện gian dối trong hồ sơ hoặc vi phạm nghiêm trọng theo luật nước đó. Với người khai thật và giữ đúng điều kiện, đây là rủi ro rất thấp.
Nếu nước khác bỏ miễn thị thực thì hộ chiếu còn giá trị không?
Quốc tịch vẫn còn, bạn vẫn là công dân. Chỉ là việc đi tới nước đó phải xin thị thực như nhiều người khác. Giá trị đi lại giảm, nhưng các quyền khác vẫn giữ.
Có hộ chiếu Caribe có giúp giảm thuế ở Việt Nam không?
Không, nếu bạn vẫn sống và có thu nhập ở Việt Nam. Nghĩa vụ thuế gắn với nơi cư trú và nguồn thu nhập, không gắn với hộ chiếu.
Ngân hàng có từ chối người dùng hộ chiếu đầu tư không?
Không phổ biến, nhưng thủ tục thường kỹ hơn. Hãy chuẩn bị giấy tờ về nơi sống, nguồn tiền và nơi cư trú thuế khi mở tài khoản.
Làm sao biết thông tin về chương trình có còn đúng không?
Kiểm tra trên trang chính thức của cơ quan quản lý chương trình và hỏi đại lý được cấp phép, xin họ chỉ rõ quy định nào đang có hiệu lực. Bài viết cũ có thể đã lỗi thời.
