Học thạc sĩ trong nước hợp khi bạn muốn giữ công việc, gia đình và mạng lưới ở Việt Nam, và chọn được một chương trình có giảng viên tốt. Ra nước ngoài hợp khi bạn cần môi trường nghiên cứu, ngoại ngữ và trải nghiệm khác biệt, có học bổng hoặc tài chính vững, và chấp nhận xa nhà vài năm. Đừng chọn chỉ vì tên một nước nghe hấp dẫn.
Xin chào, mình là Nhà Tư Vấn. Du học thạc sĩ từng là giấc mơ lớn của nhiều người. Giờ các chương trình trong nước và liên kết quốc tế đã nhiều hơn, câu hỏi không còn đơn giản là đi được thì đi. Tập này mình đặt hai con đường cạnh nhau.
Chất lượng chương trình: nhìn vào giảng viên và đầu ra
Chất lượng thạc sĩ phụ thuộc rất nhiều vào giảng viên hướng dẫn và nhóm nghiên cứu, hơn là tên trường hay tên nước. Có chương trình trong nước với giảng viên rất giỏi, có chương trình nước ngoài bình thường.
Hãy tìm hiểu giảng viên của chuyên ngành bạn định học: họ nghiên cứu gì, công bố ở đâu, học viên của họ ra trường làm gì.
Xem đầu ra: cựu học viên đang làm ở đâu. Chương trình có cựu học viên làm đúng công việc bạn muốn là dấu hiệu tốt.
Với chương trình nước ngoài, xem chương trình có được kiểm định ở nước sở tại không. Với chương trình liên kết, hỏi rõ bằng do trường nào cấp.
Chi phí, học bổng và cái giá ít ai tính
Du học có chi phí học phí và sinh hoạt ở nước ngoài, thường cao hơn nhiều so với học trong nước. Học bổng có thể giảm gánh nặng này, nhưng học bổng toàn phần cạnh tranh rất gắt.
Học trong nước cho phép bạn vừa học vừa làm, giữ thu nhập. Du học toàn thời gian thường có nghĩa là mất thu nhập trong thời gian học.
Có những cái giá không phải tiền: xa gia đình, cô đơn, áp lực học bằng ngoại ngữ, thích nghi văn hoá. Nhiều người đánh giá thấp những điều này trước khi đi.
Tính cả chi phí cơ hội: vài năm ở nước ngoài là vài năm không xây mạng lưới nghề nghiệp ở Việt Nam, nếu bạn định quay về.
Những gì du học thật sự mang lại
Môi trường học bằng ngoại ngữ hằng ngày nâng khả năng ngôn ngữ một cách mà khó có lớp học nào trong nước làm được.
Cách học, cách làm nghiên cứu, cách thảo luận ở nhiều nền giáo dục khác với cách bạn quen. Trải nghiệm đó thay đổi cách nghĩ của nhiều người.
Mạng lưới quốc tế: bạn học, giảng viên, đồng nghiệp từ nhiều nước. Với những ai định làm việc trong môi trường quốc tế, đây là tài sản.
Và sự tự lập. Sống một mình ở nơi xa, tự lo mọi thứ, là một kiểu học không nằm trong chương trình.
Một bạn học thạc sĩ ở châu Âu kể rằng điều bạn nhớ nhất không phải bài giảng nào, mà là lần đầu tiên thầy hướng dẫn hỏi ý kiến bạn và thật sự đổi hướng nghiên cứu theo ý đó. Bạn bảo từ đó bạn mới dám nghĩ mình có tiếng nói trong một phòng toàn người giỏi hơn mình.
Những gì học trong nước có lợi thế
Bạn giữ được công việc, thu nhập, gia đình. Với người đã có con nhỏ hay cha mẹ cần chăm, đây là lợi thế quyết định.
Bạn xây mạng lưới trong ngành ở chính nơi mình sẽ làm việc. Bạn học, thầy cô trong nước thường là đồng nghiệp, đối tác về sau.
Đề tài nghiên cứu có thể gắn với bối cảnh Việt Nam, dữ liệu Việt Nam, vấn đề của công việc bạn đang làm.
Và bạn có thể chọn các chương trình liên kết, học một phần ở nước ngoài, như một cách lai giữa hai con đường.
Có một lợi thế ít được nói: người học trong nước thường hoàn thành chương trình với ít gián đoạn hơn về tâm lý. Không phải lo thị thực, không phải lo thích nghi, không phải chịu những đêm nhớ nhà. Với người có tính cách cần sự ổn định để làm việc tốt, điều này không nhỏ.
Công nhận văn bằng: kiểm trước khi đi
Nếu bạn định về Việt Nam làm việc, đặc biệt trong khu vực công hay giảng dạy, hãy tìm hiểu trước về công nhận văn bằng nước ngoài. Thủ tục công nhận do cơ quan có thẩm quyền của ngành giáo dục thực hiện, với những điều kiện nhất định.
Chương trình học trực tuyến toàn phần hoặc chương trình ngắn bất thường có thể gặp khó khi xin công nhận. Hỏi rõ trước khi đăng ký.
Nếu bạn định ở lại nước ngoài làm việc, hãy tìm hiểu quy định thị thực sau tốt nghiệp của nước đó, vì nó thay đổi theo chính sách.
Đừng để tới lúc cầm bằng về mới biết bằng mình gặp vấn đề.
Chốt thế nào?
Viết ra mục tiêu sau khi học: làm ở đâu, làm gì. Nếu ở Việt Nam, trong ngành cần mạng lưới trong nước, học trong nước hoặc liên kết có thể hợp. Nếu muốn làm nghiên cứu quốc tế hoặc làm ở nước ngoài, du học có lợi thế rõ.
Tìm học bổng sớm, chuẩn bị ngoại ngữ sớm. Hồ sơ học bổng tốt thường cần chuẩn bị cả năm.
Nói chuyện với người đã đi cả hai con đường, hỏi họ điều gì họ ước mình biết trước.
Câu hỏi không phải học ở đâu oai hơn, mà là học ở đâu đưa bạn tới gần hơn cuộc sống bạn muốn.
Câu hỏi thường gặp
Bằng thạc sĩ liên kết quốc tế có giá trị như du học không?
Tuỳ chương trình và trường cấp bằng. Hỏi rõ bằng do trường nào cấp, chương trình có được cơ quan quản lý cho phép, và cựu học viên đánh giá thế nào.
Du học thạc sĩ có cần kinh nghiệm làm việc không?
Tuỳ ngành và chương trình. Nhiều chương trình quản trị kinh doanh yêu cầu kinh nghiệm, còn chương trình nghiên cứu thường coi trọng kết quả học tập và định hướng nghiên cứu.
Làm sao biết trường nước ngoài có uy tín?
Xem trường có được kiểm định bởi tổ chức được công nhận ở nước sở tại không, xem giảng viên và nghiên cứu của khoa, hỏi cựu học viên.
Văn bằng nước ngoài có cần công nhận khi về Việt Nam?
Với nhiều công việc, đặc biệt khu vực công và giảng dạy, thường cần. Tìm hiểu thủ tục công nhận văn bằng của cơ quan có thẩm quyền trước khi chọn chương trình.
Có nên đi du học khi đã có gia đình?
Có thể, nhưng cần tính kỹ về tài chính, con cái, công việc của vợ hoặc chồng. Có người đưa cả gia đình đi, có người chọn chương trình ngắn hoặc liên kết.
