Trước khi ký với một đơn vị tư vấn định cư, hãy hỏi bốn câu: ai là đại lý được cấp phép sẽ nộp hồ sơ của bạn, tiền của bạn đi thẳng tới đâu, khoản nào hoàn lại và khoản nào không, và họ nói gì về rủi ro. Đơn vị nào cam kết chắc chắn đậu, hoặc né câu hỏi về rủi ro, là đơn vị bạn nên đặt dấu hỏi.
Chào bạn, mình là Nhà Tư Vấn. Chọn người đồng hành cho một hồ sơ định cư quan trọng không kém chọn chương trình. Người đó sẽ cầm giấy tờ của cả nhà bạn, và thường cầm cả một phần tiền của bạn. Tập này là danh sách câu hỏi mình muốn bạn mang theo vào buổi gặp đầu tiên.
Câu hỏi về giấy phép và vai trò
Hỏi thẳng: đơn vị của anh chị có phải là đại lý được nước đó cấp phép không, hay anh chị làm việc qua một đại lý khác? Cả hai đều có thể hợp pháp, nhưng bạn cần biết mình đang nói chuyện với lớp nào.
Nếu họ làm qua đại lý khác, hỏi tên đại lý đó và tự kiểm tra trên nguồn chính thức của nước cấp quốc tịch. Hỏi luôn: nếu có vấn đề, ai chịu trách nhiệm với bạn.
Hỏi ai trong đơn vị sẽ trực tiếp theo hồ sơ của bạn, và người đó đã làm bao nhiêu hồ sơ cùng chương trình. Bạn không cần con số đẹp, bạn cần một người trả lời được những câu hỏi cụ thể.
Một đơn vị tử tế sẽ không phật lòng khi bạn hỏi những điều này. Nếu họ phật lòng, đó cũng là một câu trả lời.
Hỏi thêm một câu ít ai hỏi: sau khi có quốc tịch, anh chị còn hỗ trợ gì không? Gia hạn hộ chiếu, bổ sung con sinh sau, đổi thông tin khi chuyển nhà, những việc này sẽ đến trong nhiều năm. Đơn vị chỉ lo tới ngày cầm hộ chiếu rồi thôi thì bạn nên biết trước để tự chuẩn bị.
Câu hỏi về tiền: đi đâu, hoàn gì
Hỏi tổng mọi khoản bạn sẽ phải trả, chia rõ: tiền đóng góp hoặc tiền mua bất động sản, phí thẩm tra của chính phủ, phí xử lý hồ sơ, phí dịch vụ của đơn vị, phí dịch thuật và hợp pháp hoá. Yêu cầu bằng văn bản.
Hỏi tiền đóng góp hoặc tiền mua bất động sản đi thẳng tới tài khoản nào. Tiền trả cho chính phủ hay dự án nên đi tới nơi quy định, có chứng từ, không đi qua tài khoản cá nhân của ai.
Hỏi khoản nào được hoàn nếu hồ sơ bị từ chối, hoàn bao nhiêu, trong bao lâu, và điều khoản đó nằm ở đâu trong hợp đồng. Nhiều người chỉ đọc tới phần này khi đã có chuyện.
Cẩn thận với mức phí dịch vụ thấp bất thường kèm theo nhiều khoản phát sinh mơ hồ về sau.
Câu hỏi về rủi ro: nghe cách họ trả lời
Hỏi: hồ sơ như của gia đình mình thì những điểm nào có thể gặp khó? Người tư vấn tốt sẽ chỉ ra điểm yếu cụ thể, như nguồn tiền cần giải trình, giấy tờ cũ có sai sót, lịch sử đi lại. Người tư vấn không tốt sẽ nói mọi thứ đều ổn.
Hỏi: nếu chương trình thay đổi trong lúc hồ sơ đang xét thì sao? Câu trả lời nên có cả khả năng xấu, không chỉ lời trấn an.
Hỏi: anh chị đã từng có hồ sơ bị từ chối chưa, vì lý do gì? Không ai làm lâu mà chưa từng có hồ sơ trượt. Người thành thật sẽ kể, và bạn học được nhiều từ câu chuyện đó.
Khi nghe chữ cam kết, chắc chắn, bảo đảm đậu, hãy nhớ rằng quyết định cấp quốc tịch nằm ở chính phủ nước đó, không nằm ở bất kỳ đơn vị tư vấn nào.
Đọc hợp đồng: những dòng không được thiếu
Hợp đồng nên ghi rõ phạm vi dịch vụ: họ làm gì, không làm gì. Dịch thuật, hợp pháp hoá, đặt lịch khám sức khoẻ, theo dõi sau khi có quốc tịch, những thứ này có trong gói không.
Ghi rõ thời hạn ước tính cho từng bước và nói rõ đó là ước tính. Ghi rõ nghĩa vụ của bạn, như cung cấp giấy tờ đúng hạn, và hậu quả nếu một bên chậm.
Ghi rõ cách bảo mật giấy tờ của gia đình bạn, ai được xem, lưu ở đâu, trả lại khi nào. Hồ sơ định cư chứa gần như toàn bộ thông tin nhạy cảm của cả nhà.
Nhờ một luật sư độc lập đọc hợp đồng trước khi ký. Khoản phí nhỏ đó là khoản rẻ nhất trong cả hành trình.
Dấu hiệu nên dừng lại
Họ giục bạn ký trong tuần vì sắp tăng giá hay sắp đóng chương trình, mà không đưa được nguồn chính thức nào. Chương trình có thể thật sự thay đổi, nhưng việc đó thường được công bố, bạn tự kiểm tra được.
Họ đề nghị làm đẹp hồ sơ, sửa giấy tờ, hay khai khác đi cho dễ đậu. Đó là con đường có thể dẫn tới bị từ chối, hoặc tệ hơn, bị thu hồi quốc tịch về sau.
Họ không cho bạn gặp người trực tiếp làm hồ sơ, chỉ có nhân viên bán hàng.
Nếu muốn tự tìm hiểu trước buổi gặp, bạn có thể dùng công cụ so sánh chương trình và tự chấm hồ sơ trên grenada.vn, hoặc xem thư viện kiến thức trên quoctich.com. Biết trước một chút, bạn sẽ nghe ra ngay ai đang nói thật.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chọn đơn vị tư vấn có phí rẻ nhất?
Không nên chỉ nhìn phí. Hãy so tổng chi phí thật, phạm vi dịch vụ và cách họ nói về rủi ro. Một khoản phí thấp kèm nhiều khoản phát sinh về sau có thể đắt hơn.
Kiểm tra đại lý được cấp phép ở đâu?
Các nước có chương trình quốc tịch đầu tư thường công bố danh sách đại lý được cấp phép trên trang của cơ quan quản lý chương trình. Hãy tự tra, đừng chỉ tin ảnh chụp giấy phép.
Đơn vị tư vấn có được giữ hộ chiếu gốc của mình không?
Chỉ nên giao bản gốc khi thật sự cần cho một bước cụ thể, có biên nhận ghi rõ ngày trả. Còn lại, hãy giữ bản gốc trong tay.
Nếu đơn vị tư vấn phá sản giữa chừng thì sao?
Nếu tiền đóng góp đã đi thẳng tới nơi quy định, phần đó thường an toàn hơn. Đây là lý do nên yêu cầu tiền đi thẳng, không qua tài khoản trung gian.
Có cần luật sư riêng khi đã có đơn vị tư vấn?
Không bắt buộc, nhưng rất nên có một luật sư độc lập đọc hợp đồng và hồ sơ, nhất là khi giá trị lớn hoặc gia đình có tình huống phức tạp.
